احمد مجد الاسلام كرمانى
234
سفرنامه كلات ( فارسى )
سراشيب و مجرى آنها بجانب ايران است تعلق بايران خواهد داشت ، چون سرحد دو مملكت اينجا بواسطه قلل جبال تعيين مىيابد ، لهذا قرارداد شد كه پشتهائيكه از اين كوهها به سمت بحر خزر است بروسيه و طرف ديگر آن بايران متعلق است ، از قلهء بلنديهاى « جگير » خط سرحد تا بقله « كمرقوئى » بمتابعت كوههائى ميرود كه طالش را از محال ارس منفصل مىكند ، چون قلل جبال از جانبين مجراى مياه را فرق ميدهند لهذا در اينجا نيز خط سرحد را همان قسم تعيين مىكند كه در فوق درباب مسافت واقعه ما بين « آدينه بازار » و « قلل جگير » گفته شد ، بعد از آن خط سرحد از قله « كمرقوئى » ببلندى كوههائيكه محال « زوند » را از محال ارس فرق ميدهد متابعت مىكند تا بسرحد محال « ولكيج » همواره برطبق همان ضابطه دو در باب مجراى « مياه » معين شد ، محال زوند به غير از آن « حصه » كه در سمت مخالف قلل جبال مذكوره واقع است از اين قرار حصه روسيه خواهد بود از ابتداى سرحد محال « ولكيج » خط سرحد دو دولت بقلل جبال « كلوپوقى » و سلسله كوههاى عظيم كه از « ولكيج » ميگذرد متابعت مىكند تا بمنبع شمالى رودخانه موسوم به « آستارا » پيوسته بملاحظه همان ضابطه در باب مجراى مياه و از آنجا خط سرحد متابعت مجراى اين رودخانه خواهد كرد تا بملتقاى دهنه آن بحر خزر و خط سرحد را كه بعد از اين متصرفات روسيه و ايران را از هم فرق خواهد كرد و ميل خواهد نمود . فصل پنجم - اعليحضرت پادشاه ممالك ايران از جانب خود و وليعهدان تمامى الكاد اراضى و جزاير و جميع قبايل خيمهنشين و خانهدار را كه در ميانه خط حدود معينه و قلل برفدار كوه قفقاز و در درياى خزر است الى الابد متعلق به دولت روسيه ميداند . فصل ششم - اعليحضرت پادشاه ممالك ايران بتلافى خسارف دولت و رعيت روسيه مبلغ ده كرور نقد كه عبارت از بيست بليان مناط سفيد روسى است قرار